XTC verslaving

XTC is een drug. In het Engels uitgesproken geven de letters de woordklank 'ecstasy', wat extase betekent. XTC is in de vorm van pillen, capsules en poeders te koop. Pillen hebben verschillende kleuren en vormen en zijn vaak voorzien van een afbeelding. Vaak hebben de pillen een naam die verband houdt met de vorm of de afbeelding die erop staat: bijvoorbeeld 'kroontje', 'euro' en 'smiley'.

Wat zit er in XTC?
De werkzame stof die in XTC zit, heet MDMA (3,4 methyleendioxymethamfetamine). MDMA heeft een dubbel effect. Enerzijds is het een stimulerend middel met een oppeppende werking. Anderzijds is er een bewustzijnsveranderend effect: de waarneming wordt intenser en het gevoel van verbondenheid met anderen neemt toe. Met de vraag 'Wat zit in XTC?' is meteen één van de problemen rond XTC aangeroerd: soms worden pillen als 'XTC' verkocht, terwijl ze het in werkelijkheid niet zijn. Dan zit er geen MDMA in, maar iets wat er op lijkt of totaal andere stoffen. Stoffen die heel anders en onvoorspelbaar kunnen werken, of helemaal niet. Het effect van een middel wordt niet alleen bepaald door het middel zelf, maar ook door persoongebonden factoren (zoals de verwachting, ervaring met het middel, ziektegeschiedenis etcetera), en de omgeving waarin het wordt gebruikt (bijvoorbeeld rustig, druk, vertrouwd, onveilig). De beschreven effecten van XTC kunnen per persoon dus verschillen.

Geestelijke effecten van XTC:
- Stimulerend: geeft een wakker en opgewekt gevoel.
- Bewustzijnsveranderend: muziek en kleuren worden anders waargenomen.
- Empathisch: meer behoefte aan contact en intimiteit, vandaar de bijnaam 'love drug'.
- Als na-effect: een prettige of juist neerslachtige, lusteloze stemming de dag(-en) erna.

Lichamelijke effecten XTC:
- Verwijde pupillen.
- Verhoogde hartslag en verhoogde lichaamstemperatuur.
- Stijf gevoel in de kaken.
- Verlies van eetlust.
- Droge mond, droge keel.
- Soms misselijkheid, braken, hoofdpijn, duizeligheid, benauwdheid. Af en toe zijn de bewegingen moeilijk te coördineren. Deze onaangename bijeffecten kunnen tot paniek leiden.

Werkingsduur XTC
De werking van XTC begint ongeveer een half uur tot een uur na inname. Deze houdt 4 tot 6 uur aan. Bij jongeren, vrouwen en tengere mensen kunnen de effecten en bijwerkingen sterker zijn.

Sommige gebruikers blijven ook de volgende dag een licht na-effect voelen. Dit kan een prettig, maar ook een leeg en gedeprimeerd gevoel zijn.

Er zijn inmiddels 'XTC-doden' gevallen. In enkele gevallen heeft het gebruik van XTC (of wat ervoor doorging) geleid tot zulke beschadigingen van de lever, dat transplantatie noodzakelijk was. Waarschijnlijk moet de oorzaak van deze ernstige gevallen gezocht worden in (de combinatie van) oververhitting, een verkeerd uitgepakte combinatie met andere middelen, een lichamelijke afwijking en/of overgevoeligheid bij de gebruiker. Maar niet ieder geval is op deze manier te verklaren.

Een overzicht van alle risico's XTC:
- Verslaving
XTC is niet lichamelijk verslavend. Geestelijke afhankelijkheid komt sporadisch voor. Sommige mensen vinden uitgaan zonder XTC niet meer leuk. Bij veelvuldig gebruik treedt tolerantie op voor de effecten van XTC. Het typische XTC 'love' gevoel wordt steeds minder.
- Hersenbeschadiging
Gebruik van XTC kan leiden tot veranderingen in de hersenen. Geheugen, concentratie en stemming worden mogelijk aangetast. Hoe vaker XTC genomen wordt en hoe hoger de dosis, des te meer kans op schade. XTC verhoogt de lichaamstemperatuur. Als de gebruiker in een warme ruimte is, kan de lichaamstemperatuur teveel stijgen. Hierdoor wordt het risico op hersenschade groter. Na stoppen lijkt herstel op te treden maar het is nog onduidelijk hoe snel dit gaat en of de gebruiker weer helemaal de oude wordt.
- Angsten, psychoses, depressie, slaapstoornissen
XTC kan angstaanvallen en psychoses versterken. Bij langdurig gebruik kunnen zich ook depressies, angsten, paniekreacties en slaapstoornissen voordoen. Bestaande problemen komen dan vaak in verhevigde mate terug.
- Combinatie met lichamelijke kwalen
Mensen met astma, een zwak hart, hoge bloeddruk, suikerziekte of epilepsie moeten zeker geen XTC gebruiken. Door de combinatie van XTC en astmamedicijnen kan de bloeddruk gevaarlijk stijgen.
- Schade lever en nieren
XTC kan schadelijk zijn voor nieren en lever. De nieren en de lever zijn de 'grote schoonmakers' van het lichaam'. Er zijn enkele gevallen bekend waarbij XTC gebruik heeft geleid tot leverontsteking en het acuut falen van de lever. Waarschijnlijk speelde een individuele gevoeligheid hierbij een rol.
- Overdosering
De samenstelling en de dosis van XTC-pillen varieert. Daarom is er altijd een risico van overdosering.
- Oververhitting
XTC verhoogt de lichaamstemperatuur. Door de combinatie van XTC-gebruik, hitte, lang dansen en te weinig drinken kan uitdroging en oververhitting ontstaan. Hierdoor kan het gebeuren dat de spieren en sommige organen niet meer (goed) werken, zoals de nieren. Oververhitting kan levensgevaarlijk zijn.
- Dip
Sommige gebruikers van XTC blijven ook de volgende dag een licht na-effect voelen. Dit kan een prettig gevoel zijn maar ook leeg en gedeprimeerd. Een depressieve of chagrijnige stemming kan dagen blijven hangen. Dit wordt ook wel de dinsdag-dip genoemd.
- Gebit
Door XTC kan de gebruiker gaan knarsetanden en bijt- of kauwbewegingen maken. XTC vermindert de aanmaak van speeksel (de natuurlijke reiniger van het gebit). Dit is schadelijk voor het gebit.
- Watervergiftiging
Om uitdroging tegen te gaan, moeten gebruikers van XTC voldoende water drinken. Maar te veel water drinken in korte tijd kan leiden tot watervergiftiging. Het beste is om 1, maximaal 2 glazen water per uur te drinken.
- Vatbaarheid infecties
Gebruikers die gedurende langere perioden of regelmatig XTC slikken lijken vatbaarder voor infecties.

Mensen die toch XTC willen gebruiken kunnen de risico's voor de gezondheid zo veel mogelijk beperken.